< terug naar alle deelnemers

Kennismakelaar stadslandbouw

Kennismakelaar stadslandbouw wil het Groene onderwijs (v)mbo, hbo en universiteit Wageningen verbinden aan de huidige stadslandbouw initiatieven en hiermee de verandering naar duurzame regionale voedselsystemen verdiepen, bevorderen en versnellen. Lokale netwerken van eetbare steden zoals o.a. Amsterdam, Den Haag  Rotterdam en Utrecht tonen het snel opkomen van regionale en lokale voedselinitiatieven; groot en klein; door burgers en sociale ondernemers in de Randstad en ommeland. Deze trend naar stadslandbouw kan op lange termijn een impuls geven aan hoe wij denken over de huidige wijze van grootschalige voedselproductie en de inrichting van het Groene onderwijs.

Stadslandbouw mag de laatste jaren op allerlei plaatsen op grote belangstelling rekenen. Wat lange tijd nog werd gezien als een mode-verschijnsel wat wel weer zou overwaaien is inmiddels al snel ingeburgerd. Niet langer gaat het alleen meer om leuk en gezellig pionieren met ‘geloofsgenoten’, maar meer en meer wordt het tijd voor stadslandbouw om de volgende stap te zetten. Kan de stadsboer daarin een belangrijke sociaal duurzame ondernemer worden, waarmee zowel economische, sociale als ecologische waarden worden geproduceerd? Welke uitdagingen, vragen en dilemma’s staan centraal? En welke rol kunnen kennis- en onderwijsinstellingen bij de beantwoording hiervan spelen? Elke dag rijzen er nieuwe vragen rondom innovatieve bedrijvigheid, cross-sectorale samenwerking, local for local, de rol van burgers en overheden, de keuze en wisselwerking tussen high-tech en low-tech stadslandbouw, enzovoorts. Meer lezen over onderzoeksvragen bij het onderwerp stadslandbouw kan hier in de kennisagenda stadslandbouw van het stedennetwerk stadslandbouw.

Het Groene Onderwijs wil een belangrijke katalysator zijn voor deze trend naar stadslandbouw oftewel lokale en regionale voedselvoorziening. Het vormgeven van stedelijke en lokale voedselstrategieën vraagt echter vanwege het nieuwe speelveld (burgerinitiatieven, zorginstellingen, scholen, lokale overheden en sociale ondernemers) om een andere manier van leren, organiseren en werken. We moeten hiervoor gezamenlijk leren, kennis delen en ontwikkelen in leerwerklandschappen. Welke competenties zijn hiervoor nodig? Wat betekent dit voor kennis, vaardigheden en houding om de nieuwe beroepstaken als sociale stadsboer uit te voeren en wat betekent dat dan voor het perspectief van bestaande en nieuwe opleidingen? Veel openstaande vragen om al doende en lerende  in de praktijk te gaan beantwoorden.

Bovenstaande citaat van Einstein maakt nog eens duidelijk voor welke opgave we staan in het groene onderwijs.


Waarom stadslandbouw?

Steden en landbouw hebben altijd een nauwe relatie met elkaar gehad, maar de afgelopen anderhalve eeuw (sinds de industriële revolutie) zijn voedselproductie en -consumptie steeds verder van elkaar komen staan. Zeker in Nederland, met zijn zeer efficiënte land- en tuinbouwsector en sterke verstedelijking, zijn de werelden van producent en consument sterk gescheiden. In reactie hierop is er een nieuwe vorm van voedselproductie ontstaan die probeert deze scheiding te verminderen: stadslandbouw. Stadslandbouw kent vele vormen, zowel geografisch als qua schaal en professionaliteit. Stadslandbouw omvat een hele range van stedelijke voedselproductie: van balkon-, gevel- of daktuin en groene daken in de binnenstad, via volkstuinen tot professionele stedelijke voedselproductie en -verwerking aan de rand van de stad. Dit kan zowel commercieel als niet-commercieel zijn. Ook de handel, verwerking en verspreiding van voedsel valt eronder. Kenmerkend is dat deze vorm van landbouw gebruik maakt van producten en diensten uit de stad en vervolgens weer producten en diensten terug levert aan de stad.

Ons voedsel is steeds vaker onderwerp in de media en zeker niet altijd in positieve zin, kijk naar de recente paardengate. De boodschap van de topsector Agro&Food is duidelijk: De relatie producent-consument zal anders moeten worden ingericht om het vertrouwen te herstellen en versterken. Op regioniveau is het thema “stedelijke voedselstrategie” inmiddels onderwerp van gesprek. Gemeentes, ondernemers en burgers willen een actieve rol spelen in de verduurzaming van de voedselketen, een gezonder voedingspatroon van inwoners, regionale voedselzekerheid en een sterke lokale economie.

Twee voorbeelden.
1) In het kader van Groningen als “hoofdstad van de Smaak 2011” heeft Carolyn Steel, auteur van het bestseller boek Hungry city, een aanzet gegeven vanuit haar werk met de titel “foodtopia, naar een regionale voedselvisie”. Op 28 november jl nam de gemeenteraad van Groningen de nieuwe voedselvisie ‘Groningen groeit gezond’ aan.
2) Het Platform Eetbaar Amsterdam en Farming the city verenigen allebei voedselinitiatieven in de regio en de stad. Het gaat om initiatieven voor bijv. buurtmoestuinen waar de betrokkenheid van burgers centraal staat: zelf doen en samen leren. Beide platforms hebben als doel de krachten te bundelen om voedselbewustzijn bij de stedelingen te vergroten, d.w.z. kennis van de kwaliteit van duurzaam voedsel en van de teelt processen in de stadslandbouw.

Wat kun jij doen?

Onderwijsinstellingen, woningbouwcorporaties, projectontwikkelaars, bedrijven, overheden, welzijnsorganisaties en sociale ondernemers die in deze trend naar stadslandbouw voor zich zelf een rol zien kunnen contact met mij opnemen. Ik kom graag een presentatie, workshop en/of gastles geven over hoe ik naar deze ontwikkeling van stadslandbouw kijk in relatie tot ander maatschappelijke ontwikkelingen zoals sociale innovatie, sharing economy en open source gebiedsontwikkeling.

Volgend jaar bereikt dat:

Zo veel mogelijk studenten en docenten in het groene onderwijs zijn bereikt op het thema stadslandbouw en bijbehorende stedelijke voedselstrategieën in relatie tot sociaal ondernemerschap, lokale economie en sociale innovatie. Op basis hiervan hebben zij ervaren dat ze met andere ogen naar voedselproductie in de stad en regio kunnen kijken en wordt er ruimte gegeven aan de ontwikkeling van leerwerklandschappen, waarmee nieuwe kennis en praktijken kunnen ontstaan tussen sociale ondernemers, onderwijs en onderzoek.

Wie zijn wij?

Kennismakelaar stadslandbouw is een initiatief van Kiemkracht. Kiemkracht is als adviseur, coach en verbinder betrokken bij het twee jaar durende groene onderwijsproject Ketenmakelaar stad en landbouw. Dit project gaat over vernieuwing in agrologistieke netwerken, m.a.w. korte ketens en nieuwe verdienmodellen bij lokale voedselinitiatieven in steden door agrarische ondernemers en burgers. Daarnaast is Kiemkracht actief betrokken bij de uitvoering van de versnellingsagenda sociaal ondernemerschap in het onderwijs in opdracht van het Min. BZK  i.s.m. Specht in de stad en het SE-lab in in relatie tot de thema’s stadslandbouw, jeugdwerkloosheid en krimpregio’s.

Contact: Telefoon: 06 29 388 374
Email: boon.je@gmail.com
Waar ben ik nog meer online:
Facebook View Jeroen Boon's profile on LinkedIn
scoop it eetbaar Amsterdam




Leave A Comment

*